Destân-ı Ebû Müslim (Cilt I-IV) Bir Teberdâr’ın Hikâyesi: Doğumu, Çocukluğu ve Kahramanlık İdraki

İslam tarihinin en sancılı dönemlerinden birinde, Emevî iktidarına karşı yürütülen siyasi mücadelelerin merkezi figürlerinden biri olan Ebû Müslim Horasânî; zamanla tarihî şahsiyetinden sıyrılarak halk muhayyilesinde efsaneleşmiş, adaletin ve mazlumun sesi olarak sembolleşmiştir. Tarihî kayıtların sınırlarını aşan Horasânî, kolektif hafızanın idealize ettiği “kurtarıcı” kimliğinde yeniden kurgulan...

İslam tarihinin en sancılı dönemlerinden birinde, Emevî iktidarına karşı yürütülen siyasi mücadelelerin merkezi figürlerinden biri olan Ebû Müslim Horasânî; zamanla tarihî şahsiyetinden sıyrılarak halk muhayyilesinde efsaneleşmiş, adaletin ve mazlumun sesi olarak sembolleşmiştir. Tarihî kayıtların sınırlarını aşan Horasânî, kolektif hafızanın idealize ettiği “kurtarıcı” kimliğinde yeniden kurgulanarak bir destan kahramanına dönüşmüştür. Anadolu’nun sözlü ve yazılı kültüründe Battalnâme ve Hamzanâme ile aynı gelenek içerisinde yer alan bu anlatı, günümüzde unutulmaya yüz tutmuş bir kültürel miras konumundadır.
Bu çalışma, Ankara Millî Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu’nda yer alan özgün bir nüsha üzerinden, destan metnini akademik literatüre kazandırmayı amaçlamaktadır. Toplam otuz sekiz ciltlik bir külliyatın ilk dört cildini kapsayan bu kitap; “Horasan Teberdârı”nın doğumundan kendi kahramanlık kimliğini idrak etmesine uzanan destansı bir serüveni konu almaktadır/gözler önüne sermektedir.
Ebû Müslim anlatılarının özgün karakterini korumayı önceleyen bir titizlikle hazırlanan bu kitap; bir yandan söz konusu mirasın orijinal yapısını muhafaza etmeyi amaçlarken, diğer yandan tarihî bir figürün menkıbevî hayatı üzerinden bir cengâverin ruh dünyasını ve toplum tahayyülündeki yerini resmetmektedir. Destân-ı Ebû Müslim, taşıdığı bu edebî değerle, kültürel mirasımızın bu kayıp halkasını yeniden keşfetmek isteyen araştırmacılar için bir kaynak niteliğindedir.